Babie Doły: dzielnica Gdyni na północnym skraju

Gdzie leży dzielnica i jak do niej dojechać

Dzielnica zajmuje 2,3 km². Od południa graniczy z Obłużem i Oksywiem. Zachodni skraj to gmina Kosakowo, ogrody działkowe i lotnisko wojskowe, wschodni to piaszczysta plaża z klifem.

Do reszty miasta prowadzi jedna droga, ulica Zielona. Jeżdżą nią autobusy ZKM linii 109, 163, 196, 209, 309, 770 i N10.

Bloki stoją przy ulicach Dedala i Ikara. Rybaki, czyli domy jednorodzinne, leżą przy ulicy Rybaków. Liczbę mieszkańców, 1740 na koniec 2025 roku, podaje Wikipedia.

Historia: od wąwozu do osiedla

Babi Dół był pierwotnie nazwą wąwozu. Widnieje już na pruskich mapach z końca XIX wieku, obok niemieckiego Hexengrund, czyli „ziemi czarownic”. Jar ciągnął się na około 2 kilometry, a przedwojenne przewodniki po wybrzeżu wyróżniały go jako szczególnie długi i dziki.

Przed wojną w wąwozie założono szpital zakaźny z ośrodkiem kwarantanny dla załóg statków zawijających do portu. Pomysł wyszedł od komisarza rządu w Gdyni, Franciszka Sokoła. Budynek stanął około kilometra w głąb jaru, a od strony zatoki zbudowano niewielki pomost. We wrześniu 1939 roku Sokoła ewakuowano stąd na Hel. W czasie wojny Niemcy wykorzystali nazwę Hexengrund w oznaczeniu swojego ośrodka badań nad torpedami lotniczymi.

Po wojnie nazwa „Babie Doły” przeszła najpierw na lotnisko wojskowe. Od początku lat 50. objęła też osiedle baraków w lesie za wąwozem, zajęte przez kadrę jednostki z rodzinami. W PRL rozmieszczenie jednostek było tajne, więc z map zniknął i wąwóz, i jego nazwa.

Do Gdyni osiedle włączono od 1 stycznia 1972 roku, uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z 1971 roku. Wcześniej Kolonia Rybacka należała do Obłuża, dlatego jej łodzie do dziś noszą oznaczenie OBŁ.

Dlaczego Babie Doły, a nie Babi Dół?

Przedwojenny Babi Dół był nazwą własną jednego wąwozu. Po wojnie „Babie Doły” określały najpierw lotnisko, a potem osiedle leżące kilkaset metrów dalej. Kazimierz Małkowski, przewodnik i działacz Towarzystwa Miłośników Gdyni, w Bedekerze gdyńskim z 2001 roku uznał nową formę za błąd wynikający z nieznajomości realiów: nazwa miała opisywać tylko ten jeden wąwóz.

Co tu znajdziesz: usługi, szkoły, komunikacja

Dzielnica jest mała, ale podstawowe instytucje działają na miejscu:

• Samorządowa Szkoła Podstawowa nr 28 im. Lotników Polskich, ulica Zielona 53
• Przedszkole Samorządowe nr 30
• Filia Urzędu Pocztowego Gdynia 6, ulica Ikara 9
• Rada Dzielnicy Babie Doły, z siedzibą w budynku szkoły
• parafia Matki Boskiej Licheńskiej z parafialnym zespołem Caritas
• Stowarzyszenie Oficerów Rezerwy 34 PLM i 1 DLMW i Sympatyków Lotnictwa
• placówki handlowo-usługowe na osiedlu

Szkoła zaczynała w 1957 roku jako filia placówki z Obłuża, a samodzielna stała się cztery lata później. Na przełomie wieków budynki szkoły i przedszkola połączono i dobudowano salę gimnastyczną. Dziś szkoła jest dostosowana do potrzeb uczniów z niepełnosprawnościami i prowadzi klasy integracyjne.

Parafia powstała 1 października 1989 roku. Kaplicę i teren pod kościół poświęcono w czerwcu 1990 roku.

Jak się mieszka na Babich Dołach

Większość codziennych spraw załatwisz na miejscu. Z przeprowadzką bym jednak uważał: wszystkie połączenia idą jedną drogą dojazdową, więc przed decyzją sprawdziłbym rozkład konkretnej linii.

Latem otwarte jest kąpielisko Gdynia Babie Doły, z linią brzegową o długości 100 metrów. Dane kontaktowe rady dzielnicy znajdziesz w urzędzie miasta.

Fot. Joymaster, Public domain, Wikimedia Commons