Gotowanie jajek: ile minut na miękko, półtwardo i na twardo

Ile minut gotować jajko?

Poniższe czasy dotyczą jajek w temperaturze pokojowej, liczone od ponownego zagotowania wody.

Rozmiar (masa)	Na miękko	Na półtwardo	Na twardo
S (poniżej 53 g)	3,5 min	5 min	8 min
M (53–63 g)	4–4,5 min	6 min	9 min
L (63–73 g)	5,5 min	7 min	10 min

Półtwardo to zakres 5–7 minut: im większe jajko, tym bliżej górnej granicy. Klasy wagowe z opakowania wyznacza rozporządzenie Komisji (WE) nr 589/2008.

Jak wygląda jajko po 4, 6 i 9 minutach?

O konsystencji decyduje czas, bo białka ścinają się w różnych temperaturach: część już ok. 60°C, część dopiero ok. 80°C. Jajko M zmienia się tak:

• Po 4 minutach: białko ścięte, żółtko płynne. Jajko na miękko, do kieliszka.
• Po 6 minutach: żółtko kremowe, jajko półtwarde (mollet). Pasuje do sałatki.
• Po 9 minutach: białko i żółtko ścięte, zwarte. Na pastę jajeczną i jajka faszerowane.

Wrzątek czy zimna woda?

Jajka miękkie i półtwarde wkładaj łyżką do wrzątku, bo wtedy czas jest krótki i łatwo go trafić. Twarde możesz też zacząć od zimnej wody. Przy śniadaniu z płynnym żółtkiem wybieram wrzątek i minutnik. Przy większej porcji na sałatkę lub pastę wolę zimną wodę, bo wszystkie jajka wchodzą do garnka naraz.

Gotowanie we wrzątku

1. Zagotuj tyle wody, by przykryła jajka.
2. Zmniejsz ogień do delikatnego wrzenia.
3. Włóż jajka łyżką, po jednym.
4. Włącz minutnik, gdy woda znów zacznie wrzeć, i dobierz czas z tabeli.

Start z zimnej wody

Ułóż jajka w jednej warstwie i zalej je zimną wodą. Podgrzewaj na średnim ogniu, a gdy woda zawrze, zmniejsz ogień do małego i licz czas. Wystarczą 3 minuty na miękko i 5 na lekko ścięte żółtko. Na twardo licz 7–10 minut od zawrzenia wody.

Od czego zależy czas gotowania?

Czas zmieniają cztery rzeczy:

• Rozmiar: każda kolejna litera to ok. minuta różnicy.
• Temperatura startowa: jajka prosto z lodówki gotuj ok. minutę dłużej.
• Liczba jajek: przy ok. 10 sztukach woda mocniej się wychładza i czas wydłuża się o ok. minutę.
• Siła wrzenia: woda ma wrzeć delikatnie.

Jajka przepiórcze są gotowe po ok. 4 minutach. Jajka od rolnika liczysz według litery rozmiaru, jak sklepowe, bez osobnego czasu. Jajko w koszulce, czyli gotowane bez skorupki, potrzebuje 3–4 minut w lekko wrzącej wodzie: białko się ścina, a żółtko zostaje płynne.

Dlaczego jajko pęka w garnku?

Przez różnicę temperatur: jajko prosto z lodówki, wrzucone do wrzątku, pęka. Drugi powód to gwałtowne wrzenie, które obija jajka o siebie i o ścianki garnka. Pękaniu zapobiegasz tak:

• Wyjmij jajka z lodówki kwadrans przed gotowaniem lub wcześniej.
• Dodaj do wody sól, ok. 2 łyżek na 2–4 jajka. Gęstsza woda sprawia, że z pękniętego jajka białko nie wycieka.
• Nakłuj szpilką szerszy koniec jajka, gdzie jest komora powietrzna.
• Gotuj na delikatnym wrzeniu i w jednej warstwie.

Co zrobić od razu po ugotowaniu?

Schłodź jajka, bo zimna woda zatrzymuje gotowanie i chroni żółtko przed dalszym ścinaniem.

1. Odlej część wrzątku i zalej jajka zimną wodą z kranu.
2. Wymień wodę, gdy się ogrzeje, i zostaw jajka na kilka minut.
3. Przed obraniem stłucz skorupkę i włóż jajko na chwilę z powrotem do wody.

Nieobranych jajek nie zostawiaj długo w wodzie. Bardzo świeże jajka obierają się trudniej niż starsze.

Zielonkawą obwódkę wokół żółtka daje gotowanie dłuższe niż 10 minut. Jest nieszkodliwa, ale psuje wygląd jajek do sałatki lub faszerowanych. Unikniesz jej, pilnując czasu z tabeli i schładzając jajka zaraz po ugotowaniu.

Jak sprawdzić świeżość jajka przed gotowaniem?

Włóż jajko do miski z zimną wodą. Świeże opada na dno, nieświeże wypływa na powierzchnię. Kupując jajka, na przykład w jednym ze sklepów spożywczych w Gdyni, sprawdź literę rozmiaru na opakowaniu: od razu wiesz, który czas z tabeli wybrać. Jajek kupnych nie trzeba myć. Brudne jajka od rolnika myj tuż przed gotowaniem, nie przed schowaniem do lodówki.